Van NIMBY naar PIMBY
Het verbeteren van de waterkwaliteit is juist in een waterrijke provincie als Zeeland een belangrijke doelstelling. Naast het verbeteren van de waterkwaliteit is ook de waterkwantiteit een belangrijk aspect, klimaatswijzigingen kunnen leiden tot wateroverlast maar ook tot langere periode van droogte. Beiden kunnen tot (ecologische en economische) schade leiden, zeker in een agrarisch gebied als Zeeland. Baggeren van de watergangen draagt bij aan het verbeteren van de omgeving in zijn geheel.
Het vinden van goede bestemmingen voor baggerspecie blijkt in de praktijk een moeizame zaak te zijn. Het NIMBY-effect (Not in My Back Yard) duikt voortdurend op: iedereen vindt een oplossing noodzakelijk, maar graag bij de buren! Dit kan alleen doorbroken worden indien betrokken overheden in de regio de gezamenlijke verantwoordelijkheid nemen voor het oplossen van dit probleem.
Door baggerspecie op een positieve manier toe te passen wordt getracht een ommezwaai te maken van NIMBY naar PIMBY (Please In My Back Yard).
Regionaal Bestuursakkoord Waterbodems
Alle bestuurders in Zeeland tekenden daarom op 19 april 2007 een Regional Bestuursakkoord Waterbodems Scheldestroomgebied. De bestuurders vanuit het Nederlandse deel van het Scheldestroomgebied (incl. het west-brabantse deel) erkennen daarmee de bestemmingsproblematiek rondom bagger als een gezamenlijk probleem. Door deze ondertekening spreken zij hun intentie uit dit gezamenlijk op te willen lossen door te blijven zoeken naar oplossingen.
Met het Regionaal Bestuursakkoord Waterbodems Scheldestroomgebied hebben overheden tot 3 jaar na ondertekening toegang tot baggerdepot de Slufter (Maasvlakte). Inmiddels is zo'n 119.000 m3 baggerspecie afgevoerd. Voornamelijk afkomstig uit de Rioolsloot (2006), de grachten van Zierikzee (2008-2009) en de Bron- en Spuikreek (2009).
Voor de toepasbare baggerspecie zijn in het akkoord korte en lange termijn bestemmingen als opties neergezet. De afgelopen 3 jaar is in Zeeland hard gewerkt aan de uitwerking hiervan. Een van de lange termijn bestemmingen was het realiseren van een PIMBY-terp in Zeeland. Mede dankzij de gemeente Schouwen-Duiveland, die aan heeft gegeven graag mee te willen werken met innovatieve ideeën, kan nu gestart worden met dit project.
Besluit Bodemkwaliteit
De innovatie om anders om te gaan met baggerspecie viel samen met een nieuw soort beleid omtrent het toepassen van baggerspecie op land. In 2008 is het Bouwstoffenbesluit vervangen door het Besluit Bodemkwaliteit. Daarmee gaat het hele toetsingskader voor het toepassen en verspreiden van baggerspecie op het land op z'n kop. Zo kan met het nieuwe besluit lokaal toegestaan worden dat de kwaliteit van de landbodem verslechterd als daar voor de gehele regio een verbetering tegenover staat. Deze nieuwe manier van denken is het slotstuk van een beleidsontwikkeling waarbij bodembescherming en het betaalbaar kunnen uitvoeren van maatschappelijk gewenste ontwikkelingen meer in balans worden gebracht.
Een nieuw item in het besluit bodemkwaliteit zijn de grootschalige toepassingen in het generieke kader. Dit houdt in dat wanneer bijv. wegen, spoorwegen, terpen, dijken of geluidswallen aangelegd worden in combinatie met een nuttige toepassing, dit gerealiseerd kan worden door licht verontreinigende grond toe te passen op een schonere bodem. Er hoeft geen toets plaats te vinden op de ontvangende bodem, wel moet worden voldaan aan de kwaliteiteisen en toepassingsvoorwaarden van dit toetsingskader zodat het milieu in voldoende mate beschermd is.
De uitdaging
De uitdaging in de komende jaren is, om wat betreft waterbodems, de stap te maken van voornamelijk ‘lasten en zorgen’ naar ‘baten en kansen’. Dit vraagt niet alleen om innovaties op het vlak van processen en communicatie. Het is ook nodig om op creatieve wijze de aanpak van waterbodems en het bestemmen van de hierbij vrijkomende baggerspecie te verbinden met andere maatregelen. Dit wordt bereikt door deze geluidswal nuttig aan te leggen en in te richten. Gedacht wordt aan wandel- en fietspaden omdat het gebied grenst een aan natuurgebied. (zie artist impression) Op deze manier wordt getracht werk met werk te maken. De komende jaren zal waterschap Zeeuwse Eilanden zorgen voor de ontwatering van de baggerspecie en realisatie van de landschapsterp.
Voor vragen en/of opmerkingen over dit project kunt u terecht bij Peter van Sante, werkzaam bij de gemeente Schouwen-Duiveland en bereikbaar via 0111-452000 of via peter.van.sante@schouwen-duiveland.nl of bij Evert Swart, werkzaam bij het Waterschap Zeeuwse Eilanden en bereikbaar via 0118-621000 of via e.swart@wze.nl.